Mocowanie pergoli do tarasu zależy przede wszystkim od tego, czy nawierzchnia już leży. Na gotowym tarasie najpierw ustalamy, co jest pod kostką, płytami albo deskami, i szukamy takich miejsc na słupy, żeby rozbiórka była zbędna albo jak najmniejsza. Na tarasie w budowie kolejność się odwraca: osie słupów, fundamenty, rury na wodę i prąd, a dopiero na końcu nawierzchnia. Rodzaje fundamentów opisaliśmy osobno, tutaj rozpisujemy, co zrobić w każdej z tych dwóch sytuacji.
Pytanie o mocowanie słupów wraca do nas w dwóch wersjach. Pierwsza brzmi: taras mam od kilku lat, kostka jest ładna i nie chcę jej ruszać. Druga: dom się kończy, taras będzie na wiosnę, a pergola może od razu, może za rok. Obie sytuacje da się dobrze rozwiązać, ale każda wymaga innej kolejności decyzji. Sam wybór między stopą, płytą a kotwami w kostce omówiliśmy w tekście o tym, jaki fundament pod pergolę aluminiową wybrać.
| Sprawa | Gotowy taras | Taras w budowie |
|---|---|---|
| Od czego zaczynamy | Od rozpoznania, co leży pod nawierzchnią | Od wymiaru pergoli i osi słupów |
| Słupy | Ustawiane tak, żeby ominąć fugi, odpływy, schody i stałe elementy | Stoją tam, gdzie wynika z projektu, a nawierzchnię układa się do nich |
| Woda ze słupów | Wylot przy słupie albo rura pod nawierzchnią, co oznacza prace w gruncie | Rury układane przed nawierzchnią, z próbą przepływu |
| Prąd do konstrukcji | Przepust w ścianie albo przecisk lub rozbiórka pasa kostki | Rura osłonowa wyprowadzona w miejscu słupa |
| Tor szyb w posadzce | Skucie pasa nawierzchni wzdłuż przeszklenia | Tor osadzony przed ułożeniem nawierzchni |
Gotowy taras: pięć kroków przed wierceniem
1. Ustal, co leży pod nawierzchnią
Z wierzchu dwa tarasy z tej samej kostki wyglądają identycznie, a pod spodem jeden ma nośną podbudowę, drugi samą podsypkę. Podobnie z płytkami: mogą leżeć na konstrukcyjnej, zbrojonej płycie albo na cienkiej wylewce. Od tego zależy, czy słup da się zakotwić w miejscu, czy trzeba zrobić pod nim stopę. Technik sprawdza to na pomiarze, ale sporo możesz przygotować sam. Zdjęcia z budowy tarasu, projekt albo kontakt do firmy, która go układała, pomagają to ustalić bez rozbierania czegokolwiek.
2. Rozrysuj słupy względem tego, co już stoi
Na gotowym tarasie słup nie może wypaść byle gdzie. W Jaworzu koło Zagnańska ustawiliśmy słupy pergoli wolnostojącej tak, żeby ominęły korytko odwodnienia liniowego i nie kolidowały z murowanym grillem, a kotwienie zrobiliśmy punktowo w istniejącej kostce (opis realizacji w Jaworzu). Przy wielkoformatowych płytach dochodzą fugi. Na Ostrej Górce w Kielcach płyty były już ułożone, więc rozstaw słupów rozrysowaliśmy tak, żeby każdy wypadł w sensownym miejscu względem fugi, a nie w połowie płyty.
Czasem najlepszym miejscem na słup jest miejsce poza nawierzchnią. W Brynicy pod Kielcami carport oparliśmy z jednej strony na belce przy ścianie domu, a z drugiej na trzech słupach w wąskim pasie przy ogrodzeniu, poza obrysem kostki. Podjazd zachował pełną szerokość, a kostka nie wymagała żadnych przeróbek. Przy takich montażach najwięcej pracy jest przed przyjazdem ekipy: w pomiarach i ustaleniu, gdzie stanie każdy słup, żeby nie trafić w odwodnienie ani nasadzenia (carport w Brynicy).
Ten sam sposób myślenia działa przy pergoli tarasowej. Pergola przyścienna opiera się jedną stroną na belce w elewacji, jeśli ściana na to pozwala, więc słupy stoją tylko od strony ogrodu, na przykład w linii krawędzi tarasu, jak w Modliszewicach pod Końskimi. Pergola wolnostojąca ma słupy w każdym narożniku, za to swobodę w wyborze miejsca na działce.
3. Dobierz mocowanie do rodzaju nawierzchni
- Kostka na nośnej podbudowie: kotwienie punktowe w nawierzchni, jak w Jaworzu.
- Kostka na samej podsypce: w miejscu słupa potrzebna jest stopa, więc kostkę zdejmuje się na tym fragmencie i układa z powrotem wokół słupa.
- Płytki na płycie betonowej: kotwy chemiczne w płycie pod okładziną, po sprawdzeniu jej grubości i krawędzi.
- Płyty na wspornikach, czyli taras wentylowany: słupów nie kotwi się do samych płyt, a każde przejście przez warstwy tarasu musi chronić hydroizolację. Opisujemy to w tekście o montażu pergoli na podwyższonym tarasie.
- Deski na legarach: deska nie przeniesie obciążenia ze słupa. We Wrocławiu pergolę zakotwiczyliśmy do legarów pod tarasem (realizacja we Wrocławiu).
4. Zaplanuj wodę, prąd i zabudowę boczną
W pergolach ESKA LINE woda z dachu spływa wnętrzem słupów. Na gotowym tarasie trzeba więc zdecydować, czy kończy się na wylocie przy słupie, czy idzie dalej rurą do instalacji deszczowej albo studni chłonnej. Ten drugi wariant oznacza prace w gruncie pod istniejącą nawierzchnią i powinien być jasno opisany w ofercie. Podobnie z prądem. Pergolę przyścienną zwykle zasila się przez przepust w ścianie domu, bez wykopu. Do wolnostojącej zostaje przecisk pod nawierzchnią albo rozbiórka pasa kostki na trasie kabla. Więcej w tekstach o odwodnieniu pergoli i instalacji elektrycznej pod pergolę.
Jeśli w planach są szklane ściany przesuwne z torem zatopionym w posadzce, gotowy taras oznacza skucie pasa nawierzchni wzdłuż całej linii przeszklenia. Tor leżący na wierzchu tego nie wymaga, tylko tworzy próg. Tę decyzję lepiej podjąć przed montażem pergoli niż rok po nim.
5. Ochrona nawierzchni w dniu montażu
Sam montaż zajmuje zwykle 1–2 dni. W Krakowie taras z szarej kostki i obrzeże były gotowe przed naszym przyjazdem, więc pergolę przyścienną stawialiśmy na wykończonej nawierzchni. Kostkę zabezpieczyliśmy, a elementy konstrukcji rozłożyliśmy poza obrysem tarasu. Przy takich montażach to część roboty, nie dodatek do niej (pergola z ruchomymi lamelami w Krakowie).
Taras w budowie: kolejność, która oszczędza rozbiórki
Gdy nawierzchni jeszcze nie ma, wszystko, co w poprzedniej części wymagało kucia, robi się w otwartym wykopie. Warunek jest jeden: wymiar pergoli musi być znany, zanim ekipa od tarasu zacznie układać podbudowę. Miejsce słupa wynika z wymiaru konstrukcji, więc bez niego fundamenty i rury trafią na oko.
- Ustal model i wymiar pergoli. Wstępnie policzysz go w konfiguratorze pergoli, ostatecznie potwierdzamy go na pomiarze.
- Wyznacz osie słupów i poziom docelowej posadzki. Od tego poziomu zależy wysokość stóp, wylotów wody i progu przy drzwiach.
- Wykonaj fundamenty: punktowe stopy poniżej strefy przemarzania, zwykle 80–120 cm, albo opaskę betonową. Stopy montażowe zostaną schowane pod deską czy płytkami.
- Ułóż rury odpływowe ze słupów ze spadkiem do odbiornika, przepłucz je wodą i zrób zdjęcia przebiegu przed zasypaniem.
- Poprowadź rurę osłonową na kabel do miejsca słupa. Kabel w ziemi leży co najmniej 70 cm pod powierzchnią, z folią ostrzegawczą 25–35 cm nad nim.
- Jeśli planujesz szkło przesuwne z torem w posadzce, osadź tor teraz.
- Ułóż nawierzchnię do stóp, rur i torów.
- Zamontuj pergolę. Przy sprzyjającej pogodzie lekką konstrukcję aluminiową można zwykle stawiać po 7–10 dniach od zalania stóp.
Kolejność kroków 7 i 8 da się zamienić. W Domaszowicach pod Kielcami zabudowa tarasu 4 × 7 m ma dolny tor szyb zatopiony w posadzce. Konstrukcja stanęła, szkło już jeździło, a posadzka była jeszcze rozebrana i czekała na dołożenie kostki, którą układano potem do toru, z zachowaniem spadku od szyn. Przy nowych budowach ustalamy to na pomiarze, bo przesunięcie montażu o dwa tygodnie bywa tańsze niż poprawianie gotowej kostki (zabudowa tarasu w Domaszowicach).
Podobnie było w Bibicach, gdzie przy nowym domu właściciele wylali fundamenty pod słupy, zanim powstał taras. Resztę urządzali już wokół gotowego zadaszenia.
Pergola dopiero za rok lub dwa
Jeśli wymiar i model są już przesądzone, fundamenty można przygotować razem z tarasem, nawet gdy sama konstrukcja przyjedzie później. Jeśli nie są, zostaw przynajmniej rurę osłonową wyprowadzoną w planowanym miejscu słupa, zaślepioną i z linką pilotową w środku, żeby potem wciągnąć przewód bez kopania. Koszt to kilkadziesiąt złotych, a oszczędność to rozbiórka nawierzchni.
Kto co przygotowuje
Zakres bywa różny w zależności od zamówienia. Fundamenty mogą być w cenie albo po stronie klienta, a obwód, kabel i wyprowadzenie przewodu to zadanie dla elektryka. My podczas montażu instalujemy napędy i sterownik pergoli, podłączamy je i sprawdzamy działanie. Dlatego przy porównywaniu ofert sprawdź, gdzie kończy się zakres prac przy fundamentach, wodzie i prądzie. Pomoże w tym lista 12 pozycji w ofercie na pergolę, a cały przebieg od pomiaru do montażu opisaliśmy w tekście o tym, ile trwa realizacja pergoli.
Najczęstsze pytania
Czy pergolę można zamontować na kostce bez rozbierania tarasu?
Tak, jeśli pod kostką jest nośna podbudowa. Wtedy słupy kotwi się punktowo w nawierzchni. Gdy pod spodem jest tylko podsypka, w miejscu słupa trzeba zrobić stopę, co oznacza zdjęcie kostki na małym fragmencie.
Czy słupy pergoli można przykręcić do płytek?
Płytka to okładzina i sama nie utrzyma słupa. Kotwy muszą trzymać się nośnej warstwy pod nią, czyli płyty betonowej albo konstrukcji tarasu. Przy płytach na wspornikach dochodzi ochrona hydroizolacji pod nimi.
Czy pergolę można postawić, zanim powstanie nawierzchnia?
Tak. Konstrukcja stoi na stopach albo kotwach, a nawierzchnię układa się później do słupów i torów. Trzeba tylko znać docelowy poziom posadzki, bo od niego zależą wysokości.
Czy pomiar przed montażem jest płatny?
Nie, pomiar jest bezpłatny. To na nim sprawdzamy podłoże, poziomy i miejsca na słupy.
Ustal miejsca słupów, zanim zrobi to ekipa od tarasu
Ustaw wymiar i sposób montażu w konfiguratorze, a potem umów bezpłatny pomiar przez formularz kontaktowy albo pod numerem 691 607 777. Przyjedziemy zarówno na gotowy taras, jak i na plac budowy, i powiemy, na czym staną słupy.
